Chinese kruidengeneeskunde

Inleiding

De Chinese kruidengeneeskunde is een essentieel onderdeel van de Chinese geneeskunst en dient om een verstoorde balans in het lichaam opnieuw in harmonie te brengen. Al duizenden jaren gebruikt men in China planten voor de genezing van zieken. De grondslagen van de Chinese geneeskunde werden ongeveer 2500 jaar geleden schriftelijk vastgelegd. Ziekte is hierin het gevolg van een verstoorde balans in de stroom van levensenergie, 'qi' (spreek uit: 'tsjie') in het lichaam. Het menselijk lichaam wordt gezien als een miniatuur van de kosmos met al zijn natuurlijke basiskrachten.
 

Kruiden

Oorspronkelijk werden kruiden geassocieerd met magie. Ze werden gebruikt door de 'sjamaan', een man of vrouw met door de natuur gegeven wijsheid. Aan de basis van de Chinese kruidengeneeskunde ligt een diepgaande bestudering van kruiden en hun eigenschappen en nauwkeurige observatie van de natuur en van de manieren waarop gewonde of zieke dieren zichzelf genezen door het eten van bepaalde kruiden of planten. De Chinese kruidengeneeskunde is uitgegroeid tot een uiterst geavanceerde en complexe discipline.

Methode
Beoefenaars van de Chinese kruidengeneeskunde proberen de gezondheid te herstellen door verstoorde balansen in de qi op te sporen en te behandelen. Een diagnose bestaat altijd uit:

Een beschrijving van de balans tussen yin en yang. Deze twee tegengestelde maar elkaar aanvullende krachten vertegenwoordigen de natuurlijke tegenstellingen in de wereld zoals mannelijk/vrouwelijk, warm/koud, dag/nacht. Typering van de kwaal in termen van de vijf Chinese elementen: hout, vuur, metaal, water en aarde. Men gaat ervan uit dat elk deel van het lichaam verband houdt met een van deze elementen.
 

Vaststelling welk deel van het lichaam het meest behoefte heeft aan behandeling.
 

In westerse kruidentherapien wordt meestal maar één geneeskrachtig kruid tegelijk gebruikt. Een Chinese arts zal u een kruidenpreparaat geven dat speciaal voor u is samengesteld. Gedurende de behandeling wisselt de samenstelling van het preparaat voortdurend. Er zijn ongeveer driehonderd stoffen die regelmatig in de kruidenpreparaten voorkomen. Elk van die stoffen valt te beschrijven in termen van koud, koel, warm, heet of neutraal. Deze 'qi' of energiewaarde van de stof dient om de harmonie in het lichaam te herstellen. Ook de smaak van de stof wordt beschreven, in termen van bitter, zoet, scherp, zout of zuur. Alle eigenschappen van de kruiden houden verband met bepaalde organen en systemen van het lichaam.

De behandeling
De Chinese arts zal eerst proberen de diagnose te stellen van uw kwaal of verstoorde harmonie door u vragen te stellen over uw medische geschiedenis, eetpatroon, leefwijze en gevoelsleven. Daarnaast onderzoekt hij u lichamelijk door te kijken naar bijvoorbeeld:
de kleur van uw nagels
uw ademhaling
uw lichaamsgeur
de conditie van uw huid
uw lichaamshouding en verschijning
kleur, vorm en oppervlak van uw tong
uw polsslag op drie verschillende punten van elke pols
Ook zal de arts noteren hoe uw lichaam reageert op stress en voor welke ziekteverschijnselen u gevoelig bent.

Dit onderzoek levert de arts een beeld op van de verstoorde balansen in uw lichaam. Op grond daarvan kiest hij een passende behandeling voor u. Naast een speciaal voor u samengesteld kruidenpreparaat, kan de behandeling bestaan uit acupunctuur, een ander voedingspatroon en een veranderde leefwijze.

Hoe lang u onder behandeling moet blijven van de kruidengeneeskundige hangt af van uzelf en uw klachten. Een kundige Chinese kruidenarts kan u meestal binnen korte tijd helemaal of grotendeels verlossen van verschijnselen als misselijkheid en hoofdpijn. Voor een diepgaande genezing is echter, afhankelijk van de aandoening en van hoe lang die al bestaat, over het algemeen veel meer tijd nodig.

Waartegen
Chinese kruiden worden gebruikt tegen een grote verscheidenheid aan kwalen: van de heel gewone als griep, slapeloosheid en verkoudheid tot ernstiger aandoeningen als migraine, spastische darm en huidaandoeningen. De kruiden zijn meestal gericht op verschillende organen en lichaamsfuncties. Chinese kruiden worden ook gebruikt om emotionele problemen zoals prikkelbaarheid en depressie te behandelen. Er is weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effectiviteit van Chinese kruiden.

Risico's
Als u Chinese kruiden wilt gebruiken, is het van groot belang om een erkende Chinese kruidengeneeskundige te bezoeken en niet zelf ermee te gaan experimenteren. Chinese kruidengeneeskunde is gebaseerd op een heel andere manier van denken over het lichaam dan gebruikelijk is in het westen. Het wordt niet erkend door Nederlandse artsen. De huisarts zal nooit Chinese kruiden voorschrijven en zal u niet doorverwijzen naar een Chinese kruidengeneeskundige. Deze geneeswijze wordt niet door de zorgverzekering vergoed.

Denk eraan om de kruidengeneeskundige precies te vertellen welke andere medicijnen u inneemt, of welke behandelingen u ondergaat, omdat de werking van de kruiden daardoor kan veranderen.

Indien u een ernstige aandoening hebt, moet u eerst uw huisarts raadplegen voor u naar een Chinese kruidengeneeskundige gaat. Het is mogelijk om Chinese kruidengeneeskunde te combineren met een conventionele behandeling, maar het is van groot belang dat beide behandelaars precies weten wat u doet. Een aantal Chinese kruidenartsen kent zowel de Chinese als de westerse geneeskunde. Als er geen verbetering in uw toestand optreedt, kan het lonen om een second opinion te vragen.

Het middel
Chinese kruiden worden in verschillende vormen toegediend. De Chinese kruidengeneeskundige kan u vertellen hoe vaak u de kruiden moet gebruiken en in welke hoeveelheden.

Rauwe formules. Dit zijn zorgvuldig afgewogen onbewerkte kruidenmengsels in kleine zakjes. Een zakje wordt gedurende een of twee dagen gekookt, bij voorkeur in een aardewerken pot. In zo'n pot blijven de medicinale eigenschappen van de kruiden het best bewaard. De kruidenarts kan u precies vertellen hoe u de kruiden het best kunt bereiden.
Gepatenteerd medicijn. Deze term wordt gebruikt voor beproefde formules voor veelvoorkomende aandoeningen. Een standaardrecept schrijft driemaal daags acht tot tien kleine pilletjes voor. Dit is handiger voor mensen die geen tijd hebben om de kruiden zelf te bereiden. Maar de pilletjes bevatten een standaardsamenstelling voor de behandeling van een specifiek probleem en zijn dus niet toegesneden op uw persoonlijke toestand.
Gevriesdroogde kruiden of pillen. Dit zijn rauwe kruidenformules die gekookt en vervolgens gevriesdroogd zijn. Dit heeft dezelfde voordelen als de rauwe formules, maar de kooktijd is veel korter.
Tincturen (kruiden opgelost in alcohol). Tincturen zijn voorverpakt verkrijgbaar, maar kunnen ook op bestelling worden gemaakt.
Vloeistoffen of zalven. Voor veelvoorkomende kwalen zoals brandwonden, zwemmerseczeem, bloedingen en botproblemen, bestaan zalven of vloeistoffen.